ದೇಶದ ರಾಜಧಾನಿ ದೆಹಲಿಯ ಮುಂಡ್ಕಾ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ನಡೆದ ಭೀಕರ ದುರಂತ ಇಡೀ ಮಾನವಕುಲವೇ ತಲೆತಗ್ಗಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿದೆ. ‘ಮರ್ವಾ ಪ್ರಿಂಟರ್ಸ್’ ಎಂಬ ಪ್ರಿಂಟಿಂಗ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಯ ಸೆಪ್ಟಿಕ್ ಟ್ಯಾಂಕ್ ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಲು ಇಳಿದ ಮೂವರು ಬಡ ಕಾರ್ಮಿಕರು ವಿಷಗಾಳಿ ಉಸಿರಾಡಿ ಸ್ಥಳದಲ್ಲೇ ಉಸಿರುಗಟ್ಟಿ ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದ್ದಾರೆ. (Delhi septic tank tragedy)

ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಇಷ್ಟೊಂದು ಮುಂದುವರಿದಿದ್ದರೂ, ಮಲಹೊರುವ ಮತ್ತು ಸೆಪ್ಟಿಕ್ ಟ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳನ್ನು ಮನುಷ್ಯರೇ ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸುವ ಕರಾಳ ಪದ್ಧತಿ ಇಂದಿಗೂ ಜೀವಂತವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಈ ಘಟನೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ಕೇವಲ ಕೆಲವು ಸಾವಿರ ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಲು ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿ ಮಾಲೀಕರು ಮತ್ತು ಗುತ್ತಿಗೆದಾರರು ಮಾಡಿದ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ, ಮೂರು ಬಡ ಕುಟುಂಬಗಳನ್ನು ಬೀದಿಗೆ ತಳ್ಳಿ ಮುಗಿಯದ ಕಣ್ಣೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿಸಿದೆ.

ಒಬ್ಬರನ್ನು ಉಳಿಸಲು ಹೋಗಿ ಮತ್ತಿಬ್ಬರ ಸಾವು

ಮೊದಲು ಚಾಂದ್ ಎಂಬ ಕಾರ್ಮಿಕ ಹಗ್ಗದ ಸಹಾಯದಿಂದ ಟ್ಯಾಂಕ್ ಒಳಗೆ ಇಳಿದನು. ಆದರೆ, ಟ್ಯಾಂಕ್ ಒಳಗೆ ಕಾಲಿಟ್ಟ ಕೆಲವೇ ಸೆಕೆಂಡುಗಳಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ತುಂಬಿದ್ದ ಭೀಕರ ವಿಷಗಾಳಿಯ ತೀವ್ರತೆಗೆ ಆತ ಪ್ರಜ್ಞೆ ತಪ್ಪಿ ಕೆಳಗೆ ಬಿದ್ದನು. ಹೊರಗಡೆ ನಿಂತಿದ್ದ ಅರುಣ್ ತನ್ನ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿ ಪ್ರಜ್ಞೆ ತಪ್ಪಿದ್ದನ್ನು ಕಂಡು ಗಾಬರಿಯಾಗಿ, ಅವನನ್ನು ಕಾಪಾಡಲು ಯಾವುದೇ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ ಇಲ್ಲದೆ ಒಳಗೆ ಇಳಿದನು.

ದುರದೃಷ್ಟವಶಾತ್ ಅರುಣ್ ಕೂಡ ವಿಷಗಾಳಿ ಸೇವಿಸಿ ಕುಸಿದುಬಿದ್ದನು. ಇವರಿಬ್ಬರೂ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಬಾರದ್ದನ್ನು ಕಂಡು ಮೂರನೇ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಂದೀಪ್ ಇಬ್ಬರನ್ನೂ ರಕ್ಷಿಸಲು ಧಾವಿಸಿ ಟ್ಯಾಂಕ್ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು. ಆದರೆ, ಆ ನರಕಕೂಪದಂತಿದ್ದ ಟ್ಯಾಂಕ್‌ನಲ್ಲಿದ್ದ ಅನಿಲವು ಮೂವರನ್ನೂ ಒಬ್ಬರ ಹಿಂದೆ ಒಬ್ಬರಂತೆ ಬಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು.​

ತುರ್ತು ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹೊರಗಿದ್ದ ಜನರಿಗೆ ಏನು ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ತೋಚಲಿಲ್ಲ. ಅವರ ಬಳಿ ಕಾರ್ಮಿಕರನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಎತ್ತಲು ಯಾವುದೇ ಆಧುನಿಕ ಸುರಕ್ಷತಾ ರೆಸ್ಕ್ಯೂ ಕಿಟ್‌ಗಳು ಇರಲಿಲ್ಲ.

ಮಧ್ಯಾಹ್ನ 12 ಗಂಟೆಯ ಸುಮಾರಿಗೆ ಅಗ್ನಿಶಾಮಕ ದಳಕ್ಕೆ ಕರೆ ಮಾಡಲಾಯಿತಾದರೂ, ಆ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಭಾರಿ ಟ್ರಾಫಿಕ್ ಜಾಮ್‌ನಿಂದಾಗಿ ರಕ್ಷಣಾ ವಾಹನಗಳು ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ತಲುಪುವುದು ವಿಳಂಬವಾಯಿತು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಅಗ್ನಿಶಾಮಕ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ವಿಶೇಷ ಮಾಸ್ಕ್ ಧರಿಸಿ ಒಳಗೆ ಇಳಿದು ಮೂವರ ಶವಗಳನ್ನು ಹೊರತೆಗೆದರು. (Delhi septic tank tragedy)

ದುರಂತ ನಡೆದ ಹಿನ್ನೆಲೆ

ದೆಹಲಿಯ ಮುಂಡ್ಕಾದಲ್ಲಿರುವ ಮುದ್ರಣ ಕಾರ್ಖಾನೆಯ ಒಳಗೆ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ತೆರೆಯದ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಸೆಪ್ಟಿಕ್ ಟ್ಯಾಂಕ್ ಇತ್ತು. ಅದನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಲು ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಯ ಮಾಲೀಕರು ಒಬ್ಬ ಖಾಸಗಿ ಗುತ್ತಿಗೆದಾರನಿಗೆ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ನೀಡಿದ್ದರು.

ಗುತ್ತಿಗೆದಾರನು ದೆಹಲಿಯ ಸುಲ್ತಾನ್‌ಪುರಿ ಇಂದಿರಾ ಜೀಲ್ ನಿವಾಸಿಗಳಾದ ಅರುಣ್ ಸಂದೀಪ್ ಮತ್ತು ಚಾಂದ್ ಎಂಬ ಮೂವರು ಕಾರ್ಮಿಕರನ್ನು ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಕರೆತಂದಿದ್ದನು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಇವರ ನಡುವೆ ಕೇವಲ ಮಲಸೂಸುವ ದೊಡ್ಡ ಯಂತ್ರದ ಪೈಪ್ ಬಳಸಿ ಹೊರಗಿನಿಂದಲೇ ಕಸ ಮತ್ತು ನೀರನ್ನು ಕ್ಲೀನ್ ಮಾಡಲು ಒಪ್ಪಂದವಾಗಿತ್ತು.

ಮನುಷ್ಯರು ಯಾರೂ ಟ್ಯಾಂಕ್ ಒಳಗೆ ಇಳಿಯುವ ಯೋಜನೆ ಇರಲಿಲ್ಲ.​ಆದರೆ, ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಆರಂಭವಾದಾಗ ಟ್ಯಾಂಕ್ ತಳದಲ್ಲಿದ್ದ ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಕಸ ಮತ್ತು ರಾಸಾಯನಿಕ ತ್ಯಾಜ್ಯಗಳು ಯಂತ್ರದ ಪೈಪ್‌ಗೆ ಸಿಗಲಿಲ್ಲ.

ಯಂತ್ರ ಸರಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡದಿದ್ದಾಗ, ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿ ಮ್ಯಾನೇಜರ್ ಮತ್ತು ಗುತ್ತಿಗೆದಾರರು ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಹಣದ ಆಮಿಷ ಒಡ್ಡಿದರು. ಅಂದಿನ ಹೊಟ್ಟೆಪಾಡಿಗಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಣ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಂಬಿದ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಬಲವಂತಕ್ಕೆ ಮಣಿದು ಟ್ಯಾಂಕ್ ಒಳಗೆ ಇಳಿಯಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು.

ಸುರಕ್ಷತಾ ಪರಿಕರಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ಕೊರತೆ

ಪೊಲೀಸರ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ತನಿಖೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಮೂವರು ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಕನಿಷ್ಠ ಸುರಕ್ಷತಾ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ನೀಡಿರಲಿಲ್ಲ. ಗ್ಯಾಸ್ ಮಾಸ್ಕ್, ಆಮ್ಲಜನಕದ ಸಿಲಿಂಡರ್ ಸುರಕ್ಷತಾ ಬೆಲ್ಟ್ ಅಥವಾ ಕಣ್ಣಿನ ಗ್ಲಾಸ್‌ಗಳಂತಹ ಯಾವುದೇ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕಾ ಕ್ರಮಗಳು ಅಲ್ಲಿರಲಿಲ್ಲ.

ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಆ ಟ್ಯಾಂಕ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಷಗಾಳಿ ಇರಬಹುದು ಎಂಬ ಸಣ್ಣ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯನ್ನೂ ಗುತ್ತಿಗೆದಾರ ನೀಡದಿದ್ದದ್ದು ಈ ಮಹಾ ದುರಂತಕ್ಕೆ ನೇರ ಕಾರಣವಾಯಿತು.​

ವೈದ್ಯಕೀಯ ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಮುಚ್ಚಿದ ಸೆಪ್ಟಿಕ್ ಟ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಮಲಮೂತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಿಂಟಿಂಗ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಯಿಂದ ಬಿಡಲಾದ ರಾಸಾಯನಿಕ ತ್ಯಾಜ್ಯಗಳು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿ ಭೀಕರವಾದ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಸಲ್ಫೈಡ್ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಬನ್ ಮೊನಾಕ್ಸೈಡ್ ಅನಿಲ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗಿತ್ತು.

ಈ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಸಲ್ಫೈಡ್ ಅನಿಲವು ಸೈನೈಡ್ ವಿಷದಷ್ಟೇ ಅಪಾಯಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಮೂಗಿಗೆ ಬಡಿದ ತಕ್ಷಣ ವಾಸನೆ ಗ್ರಹಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ಅಲ್ಲಿ ಅಪಾಯವಿದೆ ಎಂಬ ಕಲ್ಪನೆಯೇ ಬರಲಿಲ್ಲ. ಇದನ್ನು ಉಸಿರಾಡಿದ ಕೆಲವೇ ಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಮೆದುಳು ನಿಷ್ಕ್ರಿಯಗೊಂಡು ಮನುಷ್ಯ ಸಾವನ್ನಪ್ಪುತ್ತಾನೆ.

ಅನಿಲ್ ಅಂಬಾನಿಗೆ ಬಿಗ್ ಶಾಕ್: ಸೆಬಿ ಅರ್ಜಿ ತಿರಸ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಹಗರಣದ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿವರಣೆ

ಕಾನೂನು ಕ್ರಮ ಮತ್ತು ಬಂಧನ

ಈ ಘಟನೆ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ತೀವ್ರ ಆಕ್ರೋಶಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ದೆಹಲಿ ಪೊಲೀಸರು ತಕ್ಷಣ ಕಾರ್ಯಪ್ರವೃತ್ತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಘಟನೆಗೆ ನೇರ ಕಾರಣರಾದ ಮೂವರನ್ನು ಬಂಧಿಸಲಾಗಿದೆ:

• ಸೂರಜ್ ಮರ್ವಾ (50) – ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿ ಮಾಲೀಕ
• ​ನೀರಜ್ (35) – ಕಾರ್ಮಿಕರನ್ನು ಕರೆತಂದಿದ್ದ ಗುತ್ತಿಗೆದಾರ​
• ಜಯಂತ್ (61) – ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಯ ಮ್ಯಾನೇಜರ್

ಇವರ ವಿರುದ್ಧ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯದಿಂದ ಸಾವು ಉಂಟುಮಾಡಿರುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ನ್ಯಾಯ ಸಂಹಿತೆ ಸೆಕ್ಷನ್ 106 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕರಣ ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಾನೂನುಬಾಹಿರವಾಗಿರುವ ಮಲಹೊರುವ ಪದ್ಧತಿ ನಿಷೇಧ ಕಾಯ್ದೆ ಮತ್ತು ಎಸ್‌ಸಿ/ಎಸ್‌ಟಿ ದೌರ್ಜನ್ಯ ತಡೆ ಕಾಯ್ದೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಠಿಣ ಮೊಕದ್ದಮೆಗಳನ್ನು ಹೂಡಲಾಗಿದೆ.

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಫಾಯಿ ಕರ್ಮಚಾರಿ ಆಯೋಗವು ಈ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದು, ದೆಹಲಿ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣ ವರದಿ ಕೇಳಿದೆ.

​ಯಂತ್ರಗಳಿದ್ದರೂ ಮನುಷ್ಯರನ್ನೇ ಬಳಸಲು ಕಾರಣವೇನು?

ಭಾರತದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಆದೇಶದ ಪ್ರಕಾರ, ದೇಶದಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯರು ಸೆಪ್ಟಿಕ್ ಟ್ಯಾಂಕ್ ಅಥವಾ ಒಳಚರಂಡಿ ಒಳಗಿಳಿಯುವುದನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸರ್ಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಬಳಿ ಒಳಚರಂಡಿ ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಲು ರೋಬೋಟಿಕ್ ಯಂತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಸಕ್ಕರ್ ವಾಹನಗಳಿವೆ.

ಆದರೆ, ಖಾಸಗಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಅಥವಾ ಸಣ್ಣ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಗಳು ಸರ್ಕಾರಿ ಸೌಲಭ್ಯ ಪಡೆಯಲು ಹೋದರೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ತಡವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಶುಲ್ಕ ಜಾಸ್ತಿ ಇರುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಕಳ್ಳಮಾರ್ಗ ಹಿಡಿಯುತ್ತಾರೆ.​

ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಈ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಸುರಕ್ಷತೆಗಾಗಿ NAMASTE (National Action for Mechanised Sanitation Ecosystem) ಎಂಬ ವಿಶೇಷ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿದೆ. ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ ಸ್ವಚ್ಛತಾ ಕಾರ್ಯವನ್ನು 100% ಯಂತ್ರೀಕೃತ ಮಾಡುವುದು.

ಆದರೆ, ಈ ಯೋಜನೆಗಳು ಕಾಗದದ ಮೇಲಿದ್ದರೂ, ತಳಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಒಳಗೆ ನಡೆಯುವ ಅಕ್ರಮಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಗಾ ಇಡುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇನ್ನೂ ಬಲವಾಗಿಲ್ಲ. ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯದಿಂದಾಗಿ ದೆಹಲಿಯೊಂದರಲ್ಲೇ ಕಳೆದ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ 60 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರು ಇಂತಹ ಘಟನೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಪ್ರಾಣ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. (Delhi septic tank tragedy)

ಕುಟುಂಬಗಳ ಆಕ್ರಂದನ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಸಹಾಯಕತೆ

ಮೃತಪಟ್ಟ ಮೂವರೂ ಕಾರ್ಮಿಕರು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಏಕೈಕ ಆಧಾರವಾಗಿದ್ದರು. ಮೃತ ಅರುಣ್ ಅವರ ಅಣ್ಣ ನರೇಂದ್ರ ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಮುಂದೆ ಕಣ್ಣೀರಿಡುತ್ತಾ, “ನನಗೆ ಆರೋಗ್ಯ ಸರಿಯಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ ನಾನು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.

ಅರುಣ್ ಒಬ್ಬನೇ ದುಡಿದು ತನ್ನ ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳು, ಹೆಂಡತಿ ಮತ್ತು ನನ್ನ ಮೂವರು ಮಕ್ಕಳ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಸಾಕುತಿದ್ದನು. ಈಗ ನಮ್ಮ ಇಡೀ ಸಂಸಾರ ಬೀದಿಗೆ ಬಿದ್ದಿದೆ” ಎಂದು ಅಳಲು ತೋಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.​

ಈ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಇಳಿಯುವ ಬಹುತೇಕ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಸಮಾಜದ ಅತ್ಯಂತ ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ತೀವ್ರ ಬಡತನದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯುಳ್ಳವರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ತಮಗೆ ಯಾವುದೇ ಜೀವ ವಿಮೆ ಅಥವಾ ಉದ್ಯೋಗ ಭದ್ರತೆ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ದಿನದ ಊಟಕ್ಕಾಗಿ ತಮ್ಮ ಜೀವವನ್ನೇ ಪಣಕ್ಕಿಟ್ಟು ಇಂತಹ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಕೈಹಾಕುತ್ತಾರೆ.

ಇವರ ಆರ್ಥಿಕ ಅಸಹಾಯಕತೆಯನ್ನೇ ಬಂಡವಾಳ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಶ್ರೀಮಂತ ಮಾಲೀಕರು, ಕೇವಲ ₹2,000 ರಿಂದ ₹3,000 ಹಣ ಉಳಿಸಲು ಇವರನ್ನು ಸಾವಿನ ಕೂಪಕ್ಕೆ ತಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.

ದೆಹಲಿ ಸೆಪ್ಟಿಕ್ ಟ್ಯಾಂಕ್ ದುರಂತದ ಸಾರಾಂಶ​

ದೆಹಲಿಯ ಮುಂಡ್ಕಾದ ಪ್ರಿಂಟಿಂಗ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಸೆಪ್ಟಿಕ್ ಟ್ಯಾಂಕ್ ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಲು ಇಳಿದ ಅರುಣ್, ಸಂದೀಪ್ ಮತ್ತು ಚಾಂದ್ ಎಂಬ ಮೂವರು ಬಡ ಕಾರ್ಮಿಕರು ವಿಷಗಾಳಿ ಉಸಿರಾಡಿ ಸ್ಥಳದಲ್ಲೇ ಮೃತಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಯ ಕೆಮಿಕಲ್ ತ್ಯಾಜ್ಯದಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗಿದ್ದ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಸಲ್ಫೈಡ್ ಅನಿಲವೇ ಈ ಸಾವಿಗೆ ಕಾರಣ.

ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ಮಾಸ್ಕ್ ಅಥವಾ ಆಮ್ಲಜನಕದ ಸಿಲಿಂಡರ್‌ನಂತಹ ಯಾವುದೇ ಸುರಕ್ಷತಾ ಪರಿಕರಗಳನ್ನು ನೀಡಿರಲಿಲ್ಲ. ಕೇವಲ ಕೆಲವು ಸಾವಿರ ರೂಪಾಯಿ ಉಳಿಸಲು ಮಾಲೀಕರು ಇವರನ್ನು ಸಾವಿನ ಕೂಪಕ್ಕೆ ತಳ್ಳಿದ್ದರು.

ಸದ್ಯ ಪೊಲೀಸರು ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿ ಮಾಲೀಕ, ಮ್ಯಾನೇಜರ್ ಮತ್ತು ಗುತ್ತಿಗೆದಾರನನ್ನು ಬಂಧಿಸಿದ್ದು, ಮಲಹೊರುವ ಪದ್ಧತಿ ನಿಷೇಧ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ಕಠಿಣ ಮೊಕದ್ದಮೆ ಹೂಡಿದ್ದಾರೆ. ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಕಾರ ಮೃತ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ₹30 ಲಕ್ಷ ಪರಿಹಾರ ಸಿಗಬೇಕಿದೆ.

ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಇಂತಹ ಘಟನೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೃತಪಟ್ಟ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಮಾಲೀಕರಿಂದ ಅಥವಾ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಕನಿಷ್ಠ ₹30 ಲಕ್ಷ ಪರಿಹಾರ ನೀಡಬೇಕು. ಆದರೆ, ಹಣ ಎಂದಿಗೂ ಕಳೆದುಹೋದ ಜೀವವನ್ನು ಮರಳಿ ತರಲಾರದು.

ಇಂತಹ ಘಟನೆಗಳು ಮರುಕಳಿಸದಂತೆ ತಡೆಯಲು ಕೇವಲ ಕಠಿಣ ಕಾನೂನುಗಳಿದ್ದರೆ ಸಾಲದು, ತಳಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ತಪಾಸಣೆ ನಡೆಯಬೇಕು. ಖಾಸಗಿ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಗಳು ಸುರಕ್ಷತಾ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸುತ್ತಿವೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಾರ್ಮಿಕ ಇಲಾಖೆ ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು.

ಬಡವರ ಜೀವಕ್ಕೆ ಬೆಲೆ ಇಲ್ಲದ ಈ ಕ್ರೂರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕೊನೆಗೊಂಡು, ಸ್ವಚ್ಛತಾ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯರ ಬದಲಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಯಂತ್ರಗಳ ಬಳಕೆಯಾದಾಗ ಮಾತ್ರ ಇಂತಹ ಅಮಾಯಕ ಜೀವಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಲು ಸಾಧ್ಯ.